uśmiechnięty mężczyzna siedzi na wózku inwalidzkim przy biurku na którym stoją komputery z których widać kody

Lekcja innowacji – technologie wspierające osoby z  niepełnosprawnością. Zadanie publiczne w ramach programu FIO

Fundacja LiderON realizuje projekt dotyczący działań na rzecz integracji dzieci i młodzieży pełnosprawnej z osobami z niepełnosprawnościami. Projekt realizowany jest dla dzieci i młodzieży będących w trakcie edukacji szkolnej i przedszkolnej oraz dla rodziców, opiekunów i kadry pedagogicznej w ramach wsparcia edukacji i wyrównywania szans społecznych.

Rozwój nowych technologii oraz systemów aplikacyjnych wspiera nie tylko branżę informatyczną i ogólnospołeczną, ale również staje się narzędziem wsparcia dla osób posiadających różne dysfunkcje.  Nowe technologie wykorzystujące również sztuczną inteligencję zastępują zmysły czy ruch szkieletu umożliwiając osobom z niepełnosprawnością dotychczas niemożliwe do odczucia bądź przeżycia doznania. Aplikacje wspierające zmysły słuchu i wzroku wkraczają w świat osób dotychczas odizolowanych od codzienności osób zdrowych, a teraz poprzez nowe technologie odczuwających to co dotychczas było nieznane i niedostępne.

Nowe technologie w życiu osób z niepełnosprawnościami

proteza nogi mężczyzny siedzącego na krześle

Nowe technologie pomocne są dla wielu osób z różnorodnymi dysfunkcjami również takimi, które nazywane są jako sprzężone czyli jedna osoba ma więcej niż jedną dysfunkcję np. wzroku i ruchu.  Dla osób z takimi niepełnosprawnościami usprawnienie jednego zmysłu jest bardzo dużą pomocą oraz wpływa na wiele czynników życiowych i społecznych.

Pomoc nowych technologii:

  • Narzędzie wspomagające zmysły
  • Urządzenia usprawniające dysfunkcje
  • Technologie eliminujące wykluczenia
  • Narzędzia społecznie włączające

Poprzez nowe technologie osoby z niepełnosprawnościami uczą się korzystać z własnych kompetencji w nowym wymiarze, pozbawionym ograniczeń oraz eliminacji. Osoby z niepełnosprawnościami odzyskują poszerzony zakres działania w obszarze dotychczas nieznanym a posiadane umiejętności stają się wzmocnione i wzbogacone. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom osoby z niepełnosprawnościami mają szansę na lepszy dostęp do edukacji, rozwoju zawodowego oraz społecznego.

Technologie wspierające osoby z niepełnosprawnością wzroku

Technologie wspierające osoby z niepełnosprawnością wzroku umożliwiają dostęp do cyfrowych treści, ułatwiają nawigację i codzienne czynności, a także wspierają edukację i funkcjonowanie w przestrzeni publicznej.

  • Czytniki ekranu i syntezatory mowy np. JAWS i NVDA: przekształcają tekst na dźwięk, co umożliwia korzystanie z komputera, tabletu czy telefonu.

JAWS: program komputerowy dla osób niewidomych i niedowidzących, który odczytuje to, co dzieje się na ekranie komputera.

NVDA (Windows): bezpłatny czytnik ekranu dla systemu Windows, który udźwiękawia treści wyświetlane na ekranie, umożliwiając nawigację po komputerze osobom z dysfunkcją wzroku.

  • Programy OCR (optyczne rozpoznawanie znaków): umożliwiają odczytywanie tekstu z obrazów, np. ze zeskanowanych dokumentów, książek czy etykiet.
  • Monitory brajlowskie, które pokazują treść alfabetem Braille’a dzięki systemowi ruchomych wypustek. Programy odczytujące treść mogą przetwarzać ją na informację możliwą do odczytania w języku Braille’a.
  • Aplikacje mobilne: wykorzystujące sztuczną inteligencję do identyfikowania obiektów, rozpoznawania otoczenia, czytania tekstu np. Seeing AI, Seeing Assistant Home oraz rozpoznawania kolorów czy identyfikowania produktów np. Be My Eyes, Envision AI.
  • Smart glasses: inteligentne okulary pomagające rozpoznawać otoczenie i ludzi.
  • Systemy rozpoznawania mowy: pozwalające na dyktowanie tekstów i sterowanie urządzeniami za pomocą głosu
  • Seeing Assistant Move: aplikacja nawigacyjna ułatwiająca poruszanie się po mieście, także w komunikacji publicznej. Wykorzystuje system GPS do informowania o aktualnej lokalizacji i planowania tras.

Technologie wspierające osoby z niepełnosprawnością słuchu

Technologie wspierające osoby z niepełnosprawnością słuchu obejmują systemy ogólnie usprawniające słyszenie, redukujące szumy oraz ułatwiające słyszenie w hałaśliwym otoczeniu. Kluczowe jest to, aby dostępna technologia była dostosowana do indywidualnych potrzeb osoby z dysfunkcją słuchu, umożliwiała komunikację oraz dawała poczucie przynależności społecznej.  

  • Aplikacja ProDeaf: tłumaczy mowę na język migowy, wspierając komunikację w sytuacjach, gdy kontakt werbalny jest utrudniony.
  • Aplikacja iCommunicator: umożliwia komunikację dwukierunkową: tekst, język migowy i komunikacja głosowa. Daje dostęp do różnych źródeł informacji.
  • Aplikacja Live Transcribe: bezpłatna aplikacja na Android, która zamienia mowę na tekst w czasie rzeczywistym, oferując możliwość konfiguracji wyglądu tekstu.
  • Aplikacja EAR SPY: pozwalająca na wzmacnianie dźwięków, zmieniając telefon w aparat słuchowy, dyktafon i wzmacniacz dźwięku.
  • Aplikacja Live Listen (na urządzeniach Apple): przekształca iPhone’a w zdalny mikrofon, kierując dźwięk do aparatów słuchowych kompatybilnych z MFi.
  • GADAczek i GADAczek PRO AAC: programy do alternatywnej i wspomagającej komunikacji, które pozwalają na tworzenie własnych komunikatów za pomocą symboli, zdjęć lub nagrań głosowych.
  • Aplikacja TalkBack: podstawowy czytnik ekranu, dzięki któremu czytanie na głos i sterowanie gestem ułatwia nawigację po urządzeniu.
  • Aplikacja Alarm 112: umożliwia osobom niesłyszącym szybkie zgłoszenie służbom ratunkowym sytuacji alarmowych.
  • Aplikacje producentów aparatów słuchowych: takich jak Signia i inne, oferuje dedykowane aplikacje do zdalnej obsługi i dostosowywania parametrów aparatów słuchowych.

Technologie wspierające osoby z niepełnosprawnością ruchu

mężczyzna leży w łóżku na oczach ma okulary VR i macha rękami

Nowoczesne technologie oferują niezliczone możliwości usprawnień dla osób z niepełnosprawnością ruchu. Pierwszą potrzebą związaną z ruchem było zastąpienie manualnych wózków inwalidzkich na elektryczne pojazdy dostosowane do potrzeb użytkowników z dysfunkcją ruchu. Oferta dostosowań technologicznych jest bardzo duża i obejmuje również inteligentne domy a nowoczesne technologie poprawiają jakość życia i umożliwiają pełne uczestnictwo w życiu społecznym

  • Elektryczne wózki przeznaczone dla osób, które mają trwałe problemy z poruszaniem się oraz seniorów, których wiek utrudnia samodzielne poruszanie się.
  • Egzoszkielety: pomagające w odzyskiwaniu sprawności ruchowej, zwłaszcza po urazach kręgosłupa i umożliwiające szybszy powrót do zdrowia osobom po wypadkach.
  • Przystawka elektryczna do wózka inwalidzkiego to dodatek, który przekształca ręczny wózek w elektryczny, dodając napęd z silnikiem i akumulatorem. Umożliwia to łatwiejsze poruszanie się zwłaszcza na dłuższych dystansach.
  • Aplikacja Wheelmap: pozwalająca na znalezienie miejsc i obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, takich jak toalety czy sklepy.
  • Aplikacje inteligentnego domu dla osób z niepełnosprawnościami Tuya Smart lub Loxone: umożliwiające łatwe sterowanie oświetleniem, ogrzewaniem, roletami, a także otwierające drzwi czy obsługujące inne urządzenia za pomocą głosu lub prostego interfejsu w telefonie.

Tuya Smart: umożliwia sterowanie szeroką gamą inteligentnych urządzeń, integruje się z asystentami głosowym takim jak Google Assistant i pozwala na tworzenie automatyzacji.

Loxone: zajmująca się automatyką budynkową oferuje kompleksowe rozwiązania do automatyzacji oświetlenia, ogrzewania, rolet, bezpieczeństwa i wielu innych funkcji. Oferuje prostą obsługę za pomocą aplikacji lub fizycznych przycisków.

  • Aplikacje Messay i Umoove Experience: umożliwiające sterowanie komputerem i telefonem za pomocą ruchu głowy lub oczu dla osób z bardzo ograniczoną sprawnością ruchową.

Technologie wspierające osoby z niepełnosprawnością intelektualną i w spektrum autyzmu

Technologia wspomagająca pomaga osobom z niepełnosprawnością intelektualną i w spektrum autyzmu poprawić lub utrzymać poziom funkcjonowania. Ważne jest dobranie aplikacji do konkretnych potrzeb osoby z dysfunkcjami oraz czynnikami społecznymi takimi orientacja w terenie czy potrzeba przypomnień.

Aplikacje wspierające komunikacje:

  • Proloquo2Go: umożliwiająca komunikację osobom z zaburzeniami mowy.
  • Things I Mean: aplikacja pozwalająca na tworzenie komunikatów za pomocą piktogramów i zdjęć, a następnie odczytuje je na głos.
  • Mówik: polskie oprogramowanie do komunikacji alternatywnej i wspomagającej dla osób z poważnymi problemami z mową, np. z afazją, autyzmem czy mózgowym porażeniem dziecięcym.

Aplikacje nawigujące

  • Jakdojade: aplikacja pozwalająca na wyszukiwanie tras transportu publicznego z uwzględnieniem dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.
  • Seeing Assistant Move: pomagająca w nawigacji w przestrzeni publicznej.

Aplikacje wspierające codzienne życie:

  • Moje Leczenie (My Therapy): aplikacja przypominająca o lekach i pomagająca w rejestrowaniu wyników badań, np. ciśnienia czy poziomu cukru we krwi.
  • Be My Eyes: aplikacja łącząca z wolontariuszami-ochotnikami, którzy mogą pomóc w rozwiązywaniu codziennych problemów przez wideo rozmowę.
  • Plant Nanny: aplikacja ucząca zapamiętywania i picia wody, w której podlewając rośliny można je pielęgnować i obserwować ich wzrost.
  • MojeIKP: aplikacja polskiego rządu z wbudowaną funkcją licznika picia wody, umożliwiająca ustawienie dziennego celu i powiadomień. Jest prosta w obsłudze i dostępna na iOS oraz Android.

Nowoczesne i aktywne podejście do edukacji społecznej sprzyja budowaniu zdrowych i otwartych postaw społecznych.

Fundacja LiderON serdecznie zaprasza placówki edukacyjne do współpracy i wspólnych działań wspierających edukację społeczną dzieci i młodzieży.

Zapraszamy do kontaktu i współpracy.

Fundacja LiderON

www.fundacjalideron.pl

fundacjalideron@gmail.com

Nowe FIO 2024